Yüzdeki Çöküklükler Yağ Grefti ile Nasıl Düzeltilir?

Yüz Çöküklüğü Nasıl Geçer? Yağ Grefti ve Dermofat

Travma, enfeksiyon veya ameliyat sonrası doku kaybına bağlı yüz çöküklükleri genellikle kendiliğinden geçmez. Geniş ve yumuşak çöküklüklerde kişinin kendi yağı enjekte edilir (yağ grefti); derin, cildi içe çeken izlerde dermis ve yağ tek parça hâlinde yerleştirilir (dermofat grefti). Çalışmalarda yüze aktarılan yağın %26–83'ü (ortalama %47) kalmıştır; ek seans gerekebilir.

Yüzdeki çöküklükler neden oluşur?

Yüzdeki çöküklük, cilt altındaki yağ ve bağ dokusunun bir bölgede azalması ya da iz dokusunun cildi derine çekmesiyle oluşan çukurluktur. Yaşla gelen yaygın hacim kaybından (bkz. yüze yağ enjeksiyonu) farklı olarak bu çöküklükler çoğu zaman sınırlı bir alandadır ve belirli bir olayın ardından ortaya çıkar:

  • Travma: Darbe, kesi veya kırık sonrası cilt altı yağ dokusu hasar görüp eriyebilir ya da iyileşen iz cildi alttaki dokuya yapıştırabilir.
  • Enfeksiyon ve iltihap: Derin apse, iltihaplı akne veya uzun süren iltihaplanma cilt altı dokuyu yıkabilir; geriye çukur bir iz kalabilir.
  • Geçirilmiş ameliyatlar: Örneğin kulak önündeki tükürük bezinin (parotis) ameliyatından sonra yüz konturunda çöküklük sık görülür [1].
  • Cilt düzensizlikleri: Çukur (atrofik) izler ve iz dokusunun çektiği, yüzeyi dalgalı alanlar.

Çöküklüğün kaynağı yalnız yumuşak doku, yalnız kemik ya da ikisi birden olabilir. Tedavi seçimi büyük ölçüde bu ayrıma, çukurun derinliğine ve cildin alttaki dokuya yapışık olup olmadığına bağlıdır.

Yüz çöküklüğü kendiliğinden geçer mi?

Dokunun gerçekten kaybolduğu bir çöküklük genellikle kendiliğinden düzelmez; ancak ilk haftalarda görülen her çukur kalıcı değildir. Travma veya enfeksiyondan hemen sonra şişlik, morluk ve yeni iz dokusu görünümü değiştirir; bu dönemdeki düzensizliklerin bir kısmı zamanla yumuşayabilir. Bu nedenle:

  • Enfeksiyon ve iltihap tamamen geçmeden greft planlanmaz. Dermofat grefti yapılan hastaları inceleyen bir çalışmada, iltihap ve enfeksiyonun tam giderilmediği bazı olgularda greftteki yağın hızla eridiği bildirilmiştir [4].
  • İz dokusunun yatışması için genellikle birkaç ay beklenir; doğru zamanlama muayenede, çöküklüğün nedenine ve iyileşmenin durumuna göre belirlenir.
  • Kemik kaynaklı bir çöküklükte yağ tek başına yeterli olmayabilir; önce kemik desteği değerlendirilir.

Yağ grefti ve dermofat grefti nedir?

İkisi de kişinin kendi dokusunu kullanır; fark, dokunun nasıl alınıp yerleştirildiğidir.

Yağ grefti (yüze yağ enjeksiyonu)

Karın veya basen gibi bir bölgeden ince kanüllerle alınan yağ, kan ve sıvılardan ayrıştırılarak saflaştırılır; ardından çok ince kanüllerle çöküklüğün altına, farklı derinliklere, küçük damlacıklar hâlinde verilir. Geniş ve yumuşak sınırlı çöküklüklerde, çevre dokuyla uyumlu bir geçiş sağlamak için uygundur. İşlemin aşamaları yüze yağ enjeksiyonu sayfasında ayrıntılı anlatılıyor.

Dermofat grefti

Dermofat (dermis-yağ) greftinde cildin en üst tabakası uzaklaştırılır; altındaki dermis tabakası ve ona bağlı yağ dokusu tek parça hâlinde alınır. Bu doku bloğu, iz dokusu serbestleştirildikten sonra çöküklüğün altında açılan boşluğa yerleştirilir. Enjeksiyonla verilen yağa göre tek parça ve daha yoğun bir dolgu sağladığı için derin, sınırları belirgin çukurlarda ve cildin alttaki dokuya yapıştığı izlerde düşünülür.

Travma sonrası iz büzüşmesi (8 hasta) veya çukur izi (5 hasta) olan 13 hastalık bir çalışmada, kasıktan alınan dermofat greftiyle çoğu olguda hacim düzeltmesi ve estetik kontur majör komplikasyon olmadan korunmuştur. İz değerlendirme ölçeğindeki düzelme anlamlı bulunmuş, memnuniyet anketinde ortalama puan 20 üzerinden 17,07 olmuştur [4].

Hangi çöküklükte hangi yöntem düşünülür?

Tek bir yöntem her çöküklüğe uymaz; seçim çukurun genişliğine, derinliğine, cildin yapışık olup olmadığına ve çöküklüğün kaynağına göre yapılır.

Çöküklüğün özelliğiDüşünülebilecek yöntemDikkat edilecek nokta
Geniş, yumuşak sınırlı hacim kaybı (ör. yanak veya şakakta)Yağ greftiAktarılan yağın bir kısmı emilir; ek seans gerekebilir [2][3].
Derin, sınırları belirgin çukur; cildi içe çeken, yapışık izİz dokusunun serbestleştirilmesi ve dermofat greftiGreftin alındığı bölgede (ör. kasık) dikiş izi kalır [4].
Derin çukur ve çevresinde kontur düzensizliğiDermofat grefti ve yağ grefti, iki aşamadaDoç. Dr. Yalçın Bayram'ın 2012 olgu sunumunda parotis ameliyatı sonrası çöküklükte kullanılmıştır [1].
Küçük alanda hafif çöküklük, ameliyatsız seçenek isteyenHyalüronik asit dolguEtkisi geçicidir ve tekrar gerekir.
Çukur izde yüzey düzensizliği ağırlıktaİz düzeltme ve cilt yüzeyine yönelik işlemler; gerekirse yağ grefti ile birlikteYağ grefti yüzeydeki iz dokusunu tek başına gidermeyebilir.
Kırık sonrası kemik eksikliğiKemik onarımı veya yüz implantı; kontur ince ayarı için yağ greftiYumuşak doku yöntemleri kemik eksikliğini tek başına karşılamayabilir.

Yağ ile dolgu arasında kararsızsanız kalıcılık ve iyileşme karşılaştırması yüze yağ enjeksiyonu ile yüz dolgusu farkı yazısında, dolgu çeşitleri dolgu sayfasında. Kemik kaynaklı kontur farkları için yüz implantı sayfasına ve yağ greftinin implantla birlikte kontur ince ayarında kullanıldığı kişiye özel 3D implantla çene asimetrisi yazısına bakabilirsiniz.

Yüze aktarılan yağın ne kadarı kalır?

Yüze aktarılan yağın bir kısmı ilk aylarda emilir, kalan kısım yeni yerine yerleşir. Ne kadarının kalacağı kişiden kişiye ve bölgeden bölgeye değişir:

  • Yüze yağ grefti yapılan 1011 hastayı kapsayan 27 çalışmanın birleştirildiği bir meta-analizde, ölçülen hacim tutma oranı %26 ile %83 arasında değişmiş; birleşik ortalama %47 bulunmuştur (3–24 ay takip). Yazarlar kesin oranın şu an için öngörülemediğini ve ölçüm yönteminin bildirilen oranı etkilediğini belirtmiş; ikinci kez yapılan yağ greftlerinde tutunmanın daha iyi olma eğiliminde olduğunu görmüştür [2].
  • Farklı nedenlere bağlı yüz şekil bozukluklarında 1572 hastayı kapsayan 31 çalışmalık bir başka meta-analizde, 12. aydaki tutma oranı sonradan oluşan doku kaybına (edinsel atrofi) bağlı şekil bozukluklarında yaklaşık %43, karma şekil bozukluklarında %64 olarak hesaplanmıştır. Yazarlar yağ aktarımının bu edinsel çöküklüklerde daha az etkili olabileceğini belirtmiştir [3].

Pratikte bu, travma veya enfeksiyon sonrası çöküklüklerde birden fazla seans gerekebileceği anlamına gelir. Yerleşen yağ vücudun bir parçası olur ve kilo değişimleriyle birlikte hacmi de değişir.

Tedavi ve iyileşme nasıl ilerler?

  1. Muayene: Çöküklüğün nedeni, derinliği, cildin yapışıklığı ve kemik desteği değerlendirilir; enfeksiyonun tamamen geçmiş olması gerekir.
  2. İşlem: Yağ grefti cerrahi bir işlemdir ve genellikle sedasyon veya genel anestezi altında yapılır. Dermofat greftinde ayrıca doku alınan bölgede dikişle kapatılan bir kesi olur.
  3. İlk günler: Şişlik ve morluk genellikle ilk 3–5 günde en belirgindir; çoğu hasta 1–2 hafta içinde sosyal hayatına döner.
  4. 1–3. ay: İlk dolgun görünüm azalır ve aktarılan yağın bir kısmı emilir.
  5. Yaklaşık 6. ay: Yüz son şeklini büyük ölçüde alır; ek seans gerekip gerekmediği bu dönemden sonra değerlendirilir.

Doç. Dr. Yalçın Bayram'ın 2012 olgu sunumu ne anlatıyor?

Doç. Dr. Yalçın Bayram'ın ilk yazarı olduğu ve 2012'de Journal of Craniofacial Surgery'de yayımlanan olgu sunumu, Erzurum Mareşal Çakmak Askerî Hastanesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Kliniği'nden bildirilmiştir [1]. Makalede, parotis bezinin yüzeyel kısmının alındığı bir ameliyattan sonra hem yüzde çöküklük hem de yerleşmiş Frey sendromu (yemek yerken yanakta terleme) olan bir hastada dermofat grefti ve yağ enjeksiyonunun (lipofilling) iki aşamalı bir cerrahi yaklaşımla birlikte kullanıldığı anlatılır; yazarlar tekniği, bu ameliyatın geç döneminde gelişen Frey sendromu için pratik, tatmin edici ve etkili bir çözüm olarak değerlendirmiştir.

Bu tek hastalık bir olgu sunumudur; yöntemin her hastada aynı sonucu vereceğini ya da başka yöntemlerden üstün olduğunu göstermez.

Riskler

Yağ grefti ve dermofat grefti cerrahi işlemlerdir ve her cerrahi işlem gibi riskler taşır:

  • Emilim ve eksik düzeltme: Yağın bir kısmı emilir; çöküklük tam düzelmeyebilir ve ek seans gerekebilir. İltihabın tam geçmediği bölgelerde yağ daha hızlı eriyebilir [4].
  • Düzensizlik ve asimetri: Yağ eşit dağılmazsa ele gelen sertlikler, küçük yağ kistleri veya hafif dalgalanmalar oluşabilir; fazla düzeltme de mümkündür.
  • Şişlik, morluk ve enfeksiyon: Hem yüzde hem de dokunun alındığı bölgede görülebilir.
  • Doku alınan bölgede iz: Dermofat greftinde greftin alındığı yerde dikiş izi kalır.
  • Nadir ama ciddi sorunlar: Yüze yağ verilirken yağın bir damara girmesi çok nadir de olsa görme kaybı veya inme gibi ciddi sonuçlara yol açabilir; bu nedenle enjeksiyon küçük miktarlarla ve kontrollü yapılır.

İki meta-analizde yüze yağ greftinde komplikasyon oranı %2,8 ve %3,4 olarak bildirilmiştir [2][3]; bu oranlar kişisel riskin yerine geçmez. Sonuç kişiden kişiye değişir; size uygun yöntem ve kapsam muayenede belirlenir.

Kimler için uygun değil?

  • Bölgedeki enfeksiyonu veya iltihabı henüz tamamen geçmemiş olanlar [4]
  • Travma ya da ameliyattan sonra iyileşmesi ve iz dokusunun yatışması sürenler; zamanlama muayenede belirlenir
  • Çöküklüğünün nedeni aydınlatılmamış ya da çöküklüğü hâlâ ilerleyenler; önce neden araştırılır
  • Çöküklüğü esas olarak kemik eksikliğinden kaynaklananlar; önce kemik desteği değerlendirilir
  • Alınacak yeterli yağ dokusu olmayan çok zayıf kişiler; bu durumda dolgu gibi seçenekler konuşulabilir
  • Kontrol altında olmayan diyabet, kalp veya akciğer hastalığı olanlar ve sigarayı bırakamayanlar
  • Tek seansta birebir kusursuz bir düzelme bekleyenler

Doç. Dr. Yalçın Bayram'ın yaklaşımı

Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanı Doç. Dr. Yalçın Bayram'a göre yüzdeki çöküklükler yalnız yaşla gelen hacim kaybından değil; travma, enfeksiyon ve cilt düzensizliklerinden de kaynaklanabilir ve bu durumlarda yağ grefti ya da dermofat grefti birer seçenektir. İlk yazarı olduğu 2012 tarihli olgu sunumunda, ameliyat sonrası gelişen bir yüz çöküklüğü dermofat grefti ve yağ enjeksiyonu iki aşamada birlikte kullanılarak ele alınmıştır [1]. Sitedeki yüze yağ enjeksiyonu sayfasında anlatıldığı gibi Doç. Dr. Yalçın Bayram yüze yağ enjeksiyonu uygulamakta; yağı mikro-enjeksiyon tekniğiyle, farklı derinliklere küçük damlacıklar hâlinde vermektedir.

Muayene ve kontroller Nişantaşı'ndaki (Şişli) muayenehanede yapılır. Çöküklüğün nedeni, derinliği, cildin yapışıklığı ve kemik desteği muayenede birlikte değerlendirilir; hangi yöntemin uygun olduğu bu değerlendirmeyle belirlenir. Hekim özgeçmişi için hakkımızda sayfasına bakabilir, kişisel değerlendirme için muayene randevusu planlayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yüz çöküklüğü nasıl geçer?

Dokunun kaybolduğu bir çöküklük genellikle kendiliğinden geçmez. Geniş ve yumuşak çöküklüklerde yağ grefti, derin ve cildi içe çeken izlerde dermofat grefti, küçük ve hafif çöküklüklerde geçici etkili dolgu düşünülebilir. Kemik eksikliği varsa kemik onarımı veya yüz implantı gerekebilir. Hangisinin uygun olduğu muayenede belirlenir.

Yüze yağ grefti ne kadar kalıcı?

Aktarılan yağın bir kısmı ilk aylarda emilir, yerleşen kısım ise genellikle uzun süre kalır. 27 çalışmayı birleştiren bir meta-analizde yüzde kalan hacim %26–83 arasında, ortalama %47 bulunmuştur. Sonradan oluşan doku kaybına bağlı çöküklüklerde oran daha düşük olabildiği için ek seans gerekebilir.

Dermofat grefti ile yağ enjeksiyonu arasındaki fark nedir?

Yağ enjeksiyonunda saflaştırılan yağ ince kanüllerle küçük damlacıklar hâlinde verilir. Dermofat greftinde ise cildin alt tabakası olan dermis ve ona bağlı yağ tek parça hâlinde alınıp çöküklüğün altına yerleştirilir. Dermofat genellikle derin ve yapışık çukurlarda, yağ enjeksiyonu geniş ve yumuşak çöküklüklerde düşünülür.

Travma veya enfeksiyondan ne kadar sonra yağ grefti yapılabilir?

Herkes için geçerli tek bir süre yoktur. Enfeksiyon ve iltihabın tamamen geçmiş olması gerekir; iltihabın sürdüğü bazı olgularda greftteki yağın hızla eridiği bildirilmiştir. İz dokusunun yatışması için genellikle birkaç ay beklenir ve zamanlama muayenede belirlenir.

Yüze yağ greftinden sonra ne zaman sosyal hayata dönülür?

Şişlik ve morluk genellikle ilk 3–5 günde en belirgindir ve çoğu hasta 1–2 hafta içinde sosyal hayatına döner. Yağın bir kısmı ilk 1–3 ayda emilir; yüz son şeklini büyük ölçüde 6. ay civarında alır.

Kaynaklar

  1. Bayram Y, Sever C, Karagoz H, Kulahci Y, Genc G. Two-stage surgical approach with dermofat graft and lipofilling for the treatment of established Frey syndrome and facial depression deformity. J Craniofac Surg. 2012;23(4):e311-e314. PMID: 22801164 · DOI: 10.1097/SCS.0b013e318254320e
  2. Lv Q, Li X, Qi Y, Gu Y, Liu Z, Ma GE. Volume Retention After Facial Fat Grafting and Relevant Factors: A Systematic Review and Meta-analysis. Aesthetic Plast Surg. 2021;45(2):506-520. PMID: 31940073 · DOI: 10.1007/s00266-020-01612-6
  3. Ma X, Huang J, Long X, Wang X. Quantifying outcomes of autologous fat transplantation in different facial deformities: A systemic review and meta-analysis. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2023;87:117-130. PMID: 37837945 · DOI: 10.1016/j.bjps.2023.09.007
  4. Choi MH, He WJ, Son KM, Choi WY, Cheon JS. The efficacy of dermofat grafts from the groin for correction of acquired facial deformities. Arch Craniofac Surg. 2020;21(2):92-98. PMID: 32380808 · DOI: 10.7181/acfs.2020.00038

Son gözden geçirme: Kasım 2026


Tıbbi içerik kontrolü: Bu yazı, Doç. Dr. Yalçın Bayram (Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı, Şişli/İstanbul) tarafından tıbbi olarak kontrol edilmiştir. Hekim özgeçmişi ve akademik yayınları için hakkımızda sayfasına bakabilirsiniz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun yöntem muayenede belirlenir.